Terapi İlişkilerimizi Nasıl Değiştirir? Güvenli Bir İlişkide Yeniden Öğrenmek: Terapötik İlişki Nedir?

Bazen değişim, geçmişimizi anlamaktan çok, bugün bir ilişki içinde daha önce hiç deneyimlemediğimiz bir şeyle karşılaşmakla başlar.

Terapi yalnızca konuştuğumuz bir yer değil, ilişki kurduğumuz bir yerdir

Terapiyi düşündüğümüzde aklımıza genellikle geçmişi anlatmak, düşüncelerimizi fark etmek, duygularımızı anlamlandırmak ve yeni baş etme becerileri öğrenmek gelir. Bunların hepsi terapötik sürecin önemli parçalarıdır.

Ancak terapide bir şey daha olur: Bir ilişki kurarız.

Bu ilişki, danışanın hayatındaki diğer ilişkilerin bir kopyası olmak zorunda değildir. Aksine, kişinin kendisini ve başkalarını nasıl deneyimlediğini anlamak ve yeni ilişki deneyimlerine alan açmak açısından önemli bir yere sahip olabilir.

Danışan zaman içinde kendisini görülmüş, dinlenmiş ve yargılanmadan ifade edebilmiş hissedebilir. Bazen öfkesiyle, bazen utancıyla, bazen çelişkileriyle, bazen de daha önce kimseye anlatmadığı deneyimleriyle terapi odasına gelir.

Terapistin bunlarla nasıl karşılaştığı, danışanın yaşadıklarına nasıl eşlik ettiği ve ilişkide ortaya çıkan güçlüklerin nasıl ele alındığı, terapötik sürecin bir parçası haline gelir.

Çünkü terapi, yalnızca kişinin ilişkileri hakkında konuştuğu bir alan değildir. Aynı zamanda, ilişki kurma biçimini fark edebildiği ve farklı bir ilişki deneyimini yaşayabildiği bir alandır.

Danışan terapi sürecinde hem kendi sürecinden geçerken; ona eşlik eden ve Bazen danışan, terapistinin de bir gün kendisini terk edeceğini düşünebilir.

Bazen terapistine öfkelenir ama bunu söylemekten korkar. Yanlış anlaşıldığını hisseder ancak dile getirirse ilişkinin bozulacağını düşünür. İhtiyaçlarını ifade etmek ister ama karşılığında reddedilmekten çekinir.

Bunlar, terapötik ilişkide ortaya çıkabilecek deneyimlerden yalnızca bazılarıdır.

Örneğin, danışan bir gün terapistinin kendisini yanlış anladığını düşündüğünü söyleyebilir. Belki bunu dile getirmesi uzun zaman almıştır. Belki de daha önceki ilişkilerinde böyle bir şeyi söylemek, tartışmanın büyümesi ya da ilişkinin sona ermesi anlamına geliyordur.

Terapi odasında ise bu durum konuşulabilir.

Danışan ne hissettiğini anlatabilir. Terapist onu anlamaya çalışabilir. Bir yanlış anlaşılmanın üzerinde birlikte durulabilir ve gerektiğinde ilişkide oluşan kırılma onarılabilir.

Burada önemli olan, terapötik ilişkide hiçbir zaman anlaşmazlık yaşanmaması ya da danışanın her zaman güvende hissetmesi değildir. Önemli olan, ortaya çıkan güçlüklerin fark edilebildiği, konuşulabildiği ve uygun olduğunda onarılabildiği bir alanın bulunmasıdır.

Çünkü bazen insan, bir ilişkide ilk kez şunu deneyimler:

“Kızgınlığımı söyleyebilirim ve bu, ilişkinin mutlaka biteceği anlamına gelmez.”

Ya da:

“Yanlış anlaşıldığımda kendimi açıklayabilirim.”

“Bir ihtiyacım olduğunda bunu dile getirebilirim.”

Bu deneyimler dışarıdan küçük görünebilir. Ancak kişinin ilişkilerle ilgili beklentileri açısından anlamlı olabilir.

Elbette bu, birinin bize bir kez iyi davranmasıyla bütün ilişki örüntülerimizin değişeceği anlamına gelmez. Ya da terapi odasında yaşanan her deneyimin kendiliğinden iyileştirici olacağı söylenemez.

Değişim çoğu zaman daha karmaşık, kişiye özgü ve zamana yayılan bir süreçtir.

Ancak tekrar eden güvenli deneyimler, geçmişten getirdiğimiz beklentileri yeniden değerlendirebilmemiz için alan açabilir.

Örneğin, geçmişte duygularını ifade ettiğinde küçümsenmiş biri, zamanla duygularını paylaşmanın her zaman aynı sonuçla karşılaşmak anlamına gelmediğini deneyimleyebilir.

Sınır koyduğunda ilişkilerinin bozulacağını düşünen biri, bir ilişkide sınırlarını ifade etmenin yakınlıkla bir arada var olabileceğini fark edebilir.

Hata yaptığında artık sevilmeyeceğine inanan biri, bir hatanın konuşulabildiğini ve ilişkinin devam edebildiğini görebilir.

Böylece eski beklentilerin yanına yeni olasılıklar eklenir.

Terapi, bu örüntüleri yargılamadan anlamlandırmaya ve yeni seçenekleri keşfetmeye yardımcı olabilir.

Ancak danışanın bir ilişkiyi deneyimleme biçiminde yeni bir ihtimalin oluşmasına eşlik edebilir.

Belki de terapinin dönüştürücü taraflarından biri tam olarak budur.

İlişkilerde başka türlü biri olabileceğimizi deneyimlemek.

Eğer siz de bu konuda profesyonel destek arıyorsanız, Uzm. Klinik Psikolog Ecem Erten ile iletişime geçebilir, ruh sağlığınızı iyileştirmek için online terapi veya yüz yüze İstanbul'da psikoterapi seanslarına başlayabilirsiniz.

Yazıyı beğendiyseniz yorumlarınızı paylaşmayı ve "Terapide Zor Anılarla Yüzleşmenin Dönüştürücü Etkisi: Travmatik yaşantıları konuşmak ne işe yarar?" yazısına da göz atmayı unutmayın!

Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi süreçleriniz için mutlaka bir uzmana danışınız.